# فرق class و id چیست؟ کدام را کجا استفاده کنیم

`class` برچسبی است که می‌شود روی هر تعداد عنصر گذاشت و یک عنصر هم می‌تواند چند `class` داشته باشد. `id` نامِ یکتای یک عنصر است و در هر صفحه باید فقط یک بار بیاید. در CSS اولی با نقطه (`.card`) انتخاب می‌شود و دومی با `#` (`#menu`). قاعدهٔ عملی: برای استایل از `class` استفاده کن و `id` را برای کارهایی نگه دار که واقعاً به نشانیِ یکتا نیاز دارند.

اگر با اصلِ [سلکتور](/blog/css-selectors) آشنایی، این نوشته یک سؤالِ مشخص را جواب می‌دهد: این دو دقیقاً چه فرقی دارند و کی کدام؟

## نوشتنشان در HTML و CSS

```html
<article class="card featured">...</article>
<article class="card">...</article>

<nav id="main-menu">...</nav>
```

```css
.card { padding: 16px; }
.featured { background-color: #f6edda; }

#main-menu { display: flex; }
```

دو نکته در همین چند خط هست. `class="card featured"` یعنی **دو** کلاس؛ فاصله جداکننده است. ولی `id` فقط یک مقدار می‌گیرد و فاصله نباید داشته باشد. هر دو هم به حروفِ بزرگ و کوچک حساس‌اند: `.Card` و `.card` یکی نیستند.

## فرق‌ها در یک جدول

| ویژگی | `class` | `id` |
|---|---|---|
| تعداد در صفحه | هر چند بار | فقط یک بار |
| تعداد روی یک عنصر | چندتا | یکی |
| سلکتور CSS | `.name` | `#name` |
| specificity | `0,1,0` | `1,0,0` |
| لینک داخلی با `#` | نه | بله |
| اتصال `label` به فیلد فرم | نه | بله |
| کاربرد اصلی | استایل و گروه‌بندی | نشانیِ یکتا |

## فرق مهم‌تر: وزن در CSS

این‌جاست که انتخابِ غلط هزینه دارد. وقتی دو قاعده دربارهٔ یک عنصر اختلاف دارند، مرورگر [specificity](/blog/css-specificity) را مقایسه می‌کند. یک `id` از هر تعداد `class` قوی‌تر است:

```css
#sidebar a { color: gray; }

.nav .list .item a.active { color: crimson; }
```

```html
<div id="sidebar">
  <nav class="nav">
    <ul class="list">
      <li class="item"><a class="active" href="/">...</a></li>
    </ul>
  </nav>
</div>
```

رنگِ لینک خاکستری می‌ماند. قاعدهٔ دوم چهار `class` دارد و `0,4,1` است، و قاعدهٔ اول `1,0,1`. گروهِ اول اول مقایسه می‌شود و بازی همان‌جا تمام است. چهار کلاس به یک `id` نمی‌رسند، و این یک جمع‌زدنِ معمولی نیست.

حالا آن `active` را فردا چطور عوض می‌کنی؟ یا با `id` دیگری، یا با `!important`. هر دو یک پله بالاتر همین جنگ را تکرار می‌کنند.

> **`id` در CSS سقف می‌سازد. وقتی یک قاعده را با `id` بنویسی، هر چیزی که بخواهد آن را عوض کند هم باید `id` داشته باشد.**

برای همین در پروژه‌های جدی، استایل تقریباً همیشه با `class` نوشته می‌شود. اگر باید عنصری را با `id` انتخاب کنی ولی وزنش را نمی‌خواهی، `[id="sidebar"]` همان عنصر را با وزنِ یک `class` انتخاب می‌کند.

## class قابلِ ترکیب است

`class` قابلِ ترکیب است. می‌توانی چند ویژگی را جدا تعریف کنی و روی یک عنصر کنارِ هم بگذاری:

```html
<a class="tag tag-large tag-warning" href="/help">راهنما</a>
```

اگر هر کدام از این‌ها `id` بود، هیچ‌کدام دوباره قابلِ استفاده نبودند. `class` مثلِ برچسبی است که جدا می‌شود و دوباره می‌چسبد؛ `id` مثلِ شمارهٔ پاسپورت است.

## کارهایی که فقط id انجام می‌دهد

`id` بی‌مصرف نیست. چند کار هست که بدونِ آن نمی‌شود، و هیچ‌کدام به استایل ربطی ندارند.

**لینک به یک بخش از صفحه.** با `#` به عنصرِ مشخصی پرش می‌کنی:

```html
<a href="#install">پرش به نصب</a>

<h2 id="install">نصب</h2>
```

اگر هدرِ چسبان داری و تیتر زیرش می‌رود، `scroll-margin-top` روی همان تیتر مشکل را حل می‌کند:

```css
h2 { scroll-margin-top: 80px; }
```

**اتصالِ `label` به فیلد فرم.** این یکی برای [دسترس‌پذیری](/blog/semantic-html) مهم است. `for` به `id` فیلد اشاره می‌کند، و با کلیک روی متن، فیلد فعال می‌شود و صفحه‌خوان هم می‌فهمد این نوشته مالِ کدام فیلد است:

```html
<label for="email">ایمیل</label>
<input id="email" type="email">
```

**ارجاع در ویژگی‌های دسترس‌پذیری.** مثلِ `aria-labelledby` که با `id` به عنصرِ توضیح‌دهنده اشاره می‌کند.

**دسترسی سریع در JavaScript.** `document.getElementById("email")` یک عنصر را مستقیم پیدا می‌کند. البته `querySelector` با `class` هم کار می‌کند؛ اینجا `id` ضرورت نیست.

## اگر id تکراری باشد چه می‌شود؟

این از آن خطاهایی است که مرورگر چیزی نمی‌گوید. HTML با `id` تکراری نامعتبر است، ولی صفحه خراب نمی‌شود:

```html
<p id="note">اول</p>
<p id="note">دوم</p>
```

- CSS معمولاً هر دو را استایل می‌کند، پس به نظر می‌رسد همه‌چیز درست است.
- `document.getElementById("note")` فقط اولی را برمی‌گرداند.
- لینکِ `#note` به اولی می‌رود.
- `label for="note"` هم به اولین عنصرِ با این `id` وصل می‌شود.

نتیجه این است که صفحه سالم به نظر می‌رسد و فقط یک فیلد یا یک اسکریپت بی‌صدا غلط کار می‌کند. این خطا در صفحه‌هایی که با کامپوننت تکراری ساخته می‌شوند رایج است: کارتی که سه بار رندر شده، سه `id` یکسان می‌سازد. یک validator آن را فوراً پیدا می‌کند.

## چند نکتهٔ نام‌گذاری

- `id` می‌تواند با عدد شروع شود، ولی `#1a` سلکتورِ معتبری در CSS نیست و باید escape شود. پس با حرف شروع کن.
- نام را بر اساسِ **نقش** بگذار، نه ظاهر: `.warning` بهتر از `.orange` است، چون فردا رنگ عوض می‌شود.
- از خط تیره استفاده کن: `main-menu`. این رایج‌ترین شکل در CSS است.

## کدام را انتخاب کنیم؟

| می‌خواهی… | انتخاب |
|---|---|
| ظاهر چند عنصر را یکی کنی | `class` |
| ظاهر فقط یک عنصر را عوض کنی | باز هم `class` |
| یک حالت مثل `active` اضافه کنی | `class` |
| لینک به یک بخش بدهی | `id` |
| `label` را به فیلد وصل کنی | `id` |

ردیفِ دوم عمدی است. حتی اگر فعلاً فقط یک عنصر آن ظاهر را دارد، `class` چیزی از تو نمی‌گیرد و `id` راهِ برگشت را سخت می‌کند.

## جمع‌بندی

`class` برای گروه و ظاهر است، قابلِ تکرار و قابلِ ترکیب. `id` نشانیِ یکتاست، برای لینک، فرم و دسترس‌پذیری. اگر هر دو ممکن بود، `class`. این تصمیمِ کوچک را همان اولِ کار بگیر تا بعداً با `!important` نجنگی. اگر می‌خواهی این‌ها را با تمرینِ زنده و قدم‌به‌قدم یاد بگیری، [خودآموز تاروپود](/courses/taropood) از همین‌جا شروع می‌کند.

---
Source: https://yaadestan.com/blog/class-vs-id (یادستان, Yaadestan)
