# warping در چاپ سه‌بعدی چیست؟ چرا گوشه‌های قطعه بلند می‌شوند

`warping` یا تاب‌برداشتن یعنی گوشه‌های قطعه هنگام چاپ از صفحه بلند می‌شوند و کف قطعه دیگر تخت نمی‌ماند. علتش انقباض پلاستیک است: راهنمای Prusa آن را نتیجهٔ اختلاف ناگهانی دمای نازل و دمای محیط می‌داند. پلاستیک هنگام سردشدن جمع می‌شود و گوشه‌ها را به بالا می‌کشد.

این عیب با [نچسبیدن لایهٔ اول](/blog/3d-print-not-sticking-to-bed) فرق دارد. در نچسبیدن، لایهٔ اول از همان ابتدا جا نمی‌افتد. در `warping` لایهٔ اول چسبیده است و بعداً کشش لایه‌های بالایی آن را بلند می‌کند.

## چرا گوشه‌ها؟

هر لایهٔ تازه داغ روی لایهٔ قبلی می‌نشیند، سرد می‌شود و می‌خواهد کمی کوچک‌تر شود. ولی به لایهٔ زیرش چسبیده است، پس آن را با خودش می‌کشد. این کشش روی هم جمع می‌شود. در میانهٔ قطعه، سطح تماس از همه طرف نگهش می‌دارد. گوشهٔ تیز تماس کمتری دارد، پس اول از همه بلند می‌شود.

> **هر راه‌حل `warping` یکی از این دو کار را می‌کند: یا قطعه را محکم‌تر نگه می‌دارد، یا اختلاف دما را کم می‌کند.**

## جنس فیلامنت چقدر مهم است

راهنمای Prusa می‌گوید `warping` بیشتر در مواد دمابالا مثل `ABS`، `ASA` و `PC Blend` دیده می‌شود، و صفحهٔ `ABS` آن را اشکال اصلی این ماده می‌داند. `PLA` گرایش کمی به این عیب دارد. اگر قطعه‌ات مقاومت حرارتی نمی‌خواهد، عوض‌کردن ماده می‌تواند ساده‌ترین راه باشد.

## راه‌حل‌ها به ترتیب

### ۱. چسبندگی را درست کن

اول قدم‌های نچسبیدن لایهٔ اول را انجام بده: صفحهٔ تمیز و فاصلهٔ درست نازل. اگر لایهٔ اول ضعیف باشد، تنظیم‌های دیگر قطعه را نگه نمی‌دارند.

### ۲. `brim` بگذار

`brim` سطح تماس گوشه‌ها را زیاد می‌کند. راهنمای Prusa می‌گوید اگر کافی نبود، در محل مشکل یک شکل خیلی کوتاه اضافه کن، مثل استوانه‌ای با ارتفاع چند لایه، تا بعد راحت جدا شود.

| اسلایسر | عرض `brim` |
|---|---|
| Cura | `Print settings › Build Plate Adhesion › Brim Width` |
| PrusaSlicer | `Print Settings › Skirt and brim › Brim › Brim width` |
| OrcaSlicer | `Process › Others › Brim › Brim width` |
| Bambu Studio | `Process › Others › Bed adhesion › Brim width` |

### ۳. جریان هوا را قطع کن

پنجرهٔ باز یا کولر نزدیک، `warping` را بیشتر می‌کند. چاپگر را از مسیر باد دور کن.

برای مواد دمابالا، راهنمای Prusa `draft shield` را هم پیشنهاد می‌کند: دیوارهٔ نازکی دور قطعه که گرما را نگه می‌دارد.

| اسلایسر | مسیر تنظیم |
|---|---|
| Cura | `Print settings › Experimental › Enable Draft Shield` |
| PrusaSlicer | `Print Settings › Skirt and brim › Skirt › Draft shield` |
| OrcaSlicer | `Process › Others › Skirt › Draft shield` |
| Bambu Studio | در پنل نسخهٔ بررسی‌شده دیده نمی‌شود |

### ۴. فن قطعه را برای ماده تنظیم کن

این‌جا قاعدهٔ واحدی نیست. راهنمای Prusa برای قطعه‌های کوچک و مستعد `warping`، حتی با `ABS`، سرعت کم فن در حد ۱۰ تا ۲۰ درصد را پیشنهاد می‌کند، و می‌گوید فن زیاد می‌تواند کل قطعه را بلند کند و چسبندگی لایه‌ها را کم کند.

| اسلایسر | فن قطعه |
|---|---|
| Cura | `Print settings › Cooling › Fan Speed` |
| PrusaSlicer | `Filaments › Cooling › Fan settings › Max` |
| OrcaSlicer | `Filament › Cooling › Part cooling fan › Fan speed` |
| Bambu Studio | `Filament › Cooling › Part cooling fan › Fan speed` |

### ۵. سرعت را کم کن و قطعه را درست بچین

راهنمای Prusa می‌گوید چاپ آهسته‌تر به مواد مستعد `warping` کمک می‌کند. همان راهنما می‌گوید قسمت مشکل‌دار قطعه را رو به مرکز صفحه بگذار.

### ۶. محفظه، فقط برای مواد دمابالا

راهنمای `ABS` شرکت Prusa می‌گوید چاپگر باید در محفظه‌ای با دمای محیط بالاتر باشد، و دمای صفحه را بسته به اندازهٔ قطعه میان ۸۰ تا ۱۱۰ درجه می‌گذارد. اما محفظه راه‌حل عمومی نیست: همین منبع هشدار می‌دهد که `PLA` و `PETG` خنک‌کاری قوی می‌خواهند و ممکن است برای محفظه مناسب نباشند.

چاپ `ABS` دود و موادی آزاد می‌کند که ممکن است برای سلامتی خطر داشته باشد. پس اتاق باید تهویه داشته باشد، بدون اینکه جریان هوا مستقیم روی قطعه بخورد. چاپگر محصور را هم بی‌مراقب نگذار.

## جمع‌بندی

برای `PLA` معمولاً تمیزی صفحه، فاصلهٔ درست نازل و `brim` کافی است. برای `ABS` و مواد مشابه، کنترل دمای محیط هم لازم است. هر بار فقط یک تغییر بده تا بدانی کدام اثر داشت.

---
Source: https://yaadestan.com/blog/3d-print-warping (یادستان, Yaadestan)
